Ik heb het onderstaande verhaal verteld aan een groep kinderen op de laatste dag van mijn stage in het regulier onderwijs. Ik was daarmee opgehouden omdat ik er letterlijk ziek van werd. Ziek van kinderen opdrachten te laten maken die ze al begrepen om vervolgens de terechte rebellie te onderdrukken. Dit is nu zo’n anderhalf jaar geleden maar een artikel van Wendy Priesnitz over “Adultism” heeft het weer opgerakeld. Op de barricaden voor vrijheid en gelijkheid!
“Lang, lang geleden waren mensen en dieren gelijk.
Iedereen was tegelijk jager en prooi, prooi en jager. Maar toen kwam er een lange en verschrikkelijke droogte. Van sommige dieren overleefden alleen de grootste, of de sterkste. Maar van de mensen overleefden de slimste. Zo ontdekten ze dat je water kunt bewaren in een struisvogelei en dan kunt begraven. Zodat je het weer kunt opgraven als bijna dood gaat van de dorst. Dieren kunnen dat niet. Sommige dieren bewaren dingen omdat hun gevoel zegt dat ze dat moeten doen. Maar als er dan iets onverwachts gebeurt, heb je weinig aan een gevoel dat je niet zelf kunt veranderen. Gedachten kun je wel zelf veranderen. En sindsdien zijn de mensen niet meer gelijk aan de dieren. En al snel waren ze overal op de wereld de baas. Zelfs machtige dieren als leeuwen en olifanten waren nu bang voor ons.
Maar de mensen waren onderling nog steeds gelijk. We woonden nog niet in huizen en volgden de dieren en de seizoenen. Als het regende woonden we bij de fruitbomen in de heuvels. En als het droog was woonden we bij de gazellen en antilopen in de vlakte. En we droegen alles op onze rug. Niemand had dus meer bezittingen dan hij kon dragen. En iedereen had zijn eigen talenten en werd daarvoor gewaardeerd. Niemand wist immers wat er morgen zou gebeuren en wie het antwoord daarop zou hebben. Niemand was de baas over een ander. Mannen niet over de vrouwen, en ouders niet over de kinderen. En zo leefden de mensen vele tienduizenden jaren.
Totdat we in huizen gingen wonen. Niemand weet eigenlijk waarom we dat deden. Maar er veranderde veel. Elke dag was voortaan bijna hetzelfde en kracht werd belangrijker dan talent. De mannen vonden dat hun vrouwen en kinderen moesten werken en gehoorzamen. En de vrouwen en kinderen kon hier niets aan doen, want de natuur had mannen ooit sterker gemaakt zodat ze gevaarlijke dieren konden vangen. Omdat we onze spullen niet hoefden te dragen gingen we steeds meer eten verzamelen. We moesten wel, want we reisden ons eten niet meer achterna. Sommige mensen lukte het om veel meer eten te verzamelen dan anderen. En zij lieten de andere mensen als ze honger hadden voor ze werken. En zo ontstonden de eerste koningen.
De koningen werden machtiger en machtiger. Sommige koningen vonden dat alleen God machtiger was. Sommigen koningen dachten zij zelf God waren. Veel mensen vonden dat niet eerlijk. En daarom geloofden ze dat de mensen in de hemel weer allemaal gelijk zouden worden. Vele honderden jaren vonden de mensen dat goed zo. Na God was de koning de baas, na de koning de priesters en de ridders, na de priesters en de ridders, de vrije burgers en helemaal onderaan kwamen de horigen. En overal waren mannen de baas over vrouwen, en de vrouwen weer de baas over de kinderen.Tot een groepje ridders -ook wel edelen genoemd vond- dat het eigenlijk niet eerlijk was dat de koning helemaal in zijn eentje de baas speelde. En de koning had de edelen nodig om voor hem te vechten. Dus liet hij ze voortaan meepraten over belangrijke zaken.
Er gingen weer honderden jaren voorbij en de ridders verdwenen. En sommige vrije burgers werden steeds rijker en rijker. Op een dag had de koning geen geld meer om oorlog te voeren. En een paar van die rijke vrije burgers zeiden tegen de koning: “je kunt van ons geld krijgen maar dan willen we wel mee kunnen praten over belangrijke zaken”. En dat gebeurde.
Nog weer een paar honderd jaar later was er een filosoof die zei dat alle burgers gelijk hoorden te zijn. En we noemen hem nog steeds als de vader van onze moderne democratie. Maar hij had een hekel aan vrouwen en gekleurde mensen vond hij nog minder dan insecten. Door wat deze man schreef en door de honger kwam er een oorlog. En de koning werd onthoofd en voortaan waren alle burgers gelijk. Ze mochten nu meebeslissen over belangrijke zaken. Maar de arbeiders, de landlozen, de vrouwen en de kinderen mochten niets zeggen.
En er ging weer honderd jaar voorbij. En er kwam weer een filosoof. Hij zei dat ook de arbeiders en de landlozen gelijk waren aan de burgers. Er kwamen gevechten en stakingen. De arbeiders wilden niet meer werken voor de burgers als ze geen kiesrecht kregen. En de fabrieken stonden stil. En toen kregen de arbeiders ook kiesrecht. Alle mannen, rijk of arm, ouder dan 21 jaar mochten nu stemmen. Dat betekend dat ze mogen kiezen wie er voor hen in de regering komt. De regering kiest één iemand uit die de baas is, de premier. En de regering neemt samen met de premier en de koning of koningin alle belangrijke beslissingen.
In veel landen vonden de vrouwen dat zij ook kiesrecht moesten krijgen. Maar de mannen vonden dat vrouwen én kinderen niet goed konden nadenken. Ze zouden teveel op hun gevoel afgaan en daardoor domme beslissingen nemen. Maar de vrouwen bleven demonstreren met spandoeken als: ‘stemrecht niet voor vrouwen en kinderen?’ En de vrouwen kregen stemrecht. Maar niet de kinderen. Jaren later werd de leeftijd waarop je mocht stemmen in ons land verlaagd van 21 naar 18 jaar.
Maar aan de andere kant van de oceaan mochten zwarte mensen nog steeds niet stemmen. Nou, eigenlijk mochten ze wel stemmen, maar als ze dat deden werden ze geslagen of zelfs dood gemaakt. Zwarte mensen waren dus niet gelijk aan blanke mensen. Ook mochten ze niet eten in restaurants, zitten in de bus, of naar de universiteit. Er was een zwarte man die de mensen opriep dat juist allemaal wel te doen, en te gaan demonstreren. En toen werden de zwarte mensen gelijk aan de blanken. Veertig jaar later werd een zwarte man de president. En over de hele wereld waren de mensen blij. Want als een zwarte man de baas van het machtigste land ter wereld kan worden, dan zijn eindelijk alle mensen gelijk.
Hoewel? Er zijn nog steeds mensen die niet mogen stemmen. Die niet mogen kiezen of ze gaan werken leren of spelen. Die niet voor zichzelf mogen spreken en ook geen rechtszaak mogen bijwonen. Die sommige restaurants en winkels niet binnen mogen, of alleen op een bepaalt tijdstip of samen met hun ouders. Die geen auto’s mogen besturen of alleen mogen reizen. En dat zijn kinderen. Gedurende de geschiedenis hebben we gezien dat de mensen ooit allemaal gelijk waren. En dat landbouw daaraan een einde heeft gemaakt. Maar langzaam, heel langzaam draait het wiel weer terug.
Als je de mensen 1000 jaar geleden zou vertellen dat alle mensen boven de 18 mogen kiezen wie er de baas is zouden ze je op de brandstapel zetten vanwege godslastering. God had immers alle mensen hun plaats op aarde gegeven en daar mocht je niets aan veranderen. Als je 100 jaar geleden in de zuidelijke staten van de VS had verteld dat alle zwarte mensen zouden mogen stemmen zouden ze je ophangen aan een boom of doodschieten. Als je 50 jaar geleden had verteld dat een zwarte man de president zou worden van de VS zouden ze je voor gek verklaren en opsluiten.
Maar als ik nu vertel dat kinderen op een dag stemrecht zullen hebben, mogen beslissen over hun eigen leven of zelfs president worden van de VS dan wordt ik uitgelachen. Dan zeggen ze dat zoiets niet kan omdat kinderen nog niet goed kunnen nadenken, geen verantwoordelijkheid hebben of dat zoiets gewoon niet hoort. Nu is dat precies wat men in het verleden heeft gezegd over edelen, vrije burgers, arbeiders, boeren, landlozen, vrouwen, zwarten en kleurlingen.
Maar die dag is al hier. Overal op de wereld zijn er plekken en scholen waar kinderen wel zeggenschap hebben. Dat zijn de democratische scholen. Er is daar geen chaos, er worden geen dommere beslissingen genomen dan in de rest van de wereld. Misschien wel minder. Er is nog nooit een kind ter dood veroordeeld door een kinderrechtbank. Of een oorlog begonnen door een kinderparlement. Het is dus wachten op de eerste minderjarige president van de VS. Misschien word jij dat wel.”
