Een school waar je kunt leven, leren en spelen volgens je eigen natuur.

Wie droomt daar nu niet van?

Wat als we eens ophouden  met dromen  en een school gaan maken waar dit  kan?

Een school waar je zelf vorm geeft aan je leven

Een school waar  je jouw passies kunt ontdekken en uitleven

Een school waar spelen geen luxe of een middel is, maar een manier van leven

Een school waar je vrij bent om te leren en spelen met wie, wanneer en hoe jij wilt

Een school waar je het liefste de hele dag zou blijven, als het kon ook in de vakanties en de weekenden.

Een school waar je met z’n  allen verantwoordelijk bent voor de school en elkaar

Democratisch onderwijs is geen droom

Het is beslist geen droom, want er bestaan al zulke scholen. In Nederland een stuk of vijftien, wereldwijd meer dan tweehonderd.  Scholen die allemaal gemeen hebben dat

• je vrij bent om te kiezen wat je doet

• je meebeslist over de regels en afspraken op school

• kinderen en volwassenen gelijkwaardig met elkaar omgaan.

Democratisch onderwijs is ouder dan school

En het is eigenlijk helemaal niet zo’n hele gekke school, want voor het grootste gedeelte van de geschiedenis (toen iedereen nog jaagde en verzamelde) waren kinderen vrij om te spelen en leren op hun eigen manier.  Pas toen mensen ophielden met vrij rond te trekken en in huizen gingen wonen (ongeveer 10.000 tot 5000 jaar geleden) veranderden hun ideeën over kinderen. Sindsdien werden ze als luie, ongehoorzame schepsels gezien die je met slagen en dreigementen moest “temmen”. Nu gaat het er op de meeste scholen gelukkig niet meer zo hard aan toe, maar de meeste mensen denken nog steeds dat kinderen van nature lui zijn, en niets nuttigs zouden leren als we ze niet zouden dwingen. En ze hebben misschien ook wel een beetje gelijk, want als je altijd van alles moet, dan doe je het liefste niks als je de kans krijgt. En zo blijft alles dus hetzelfde, totdat iemand op het idee komt dat het misschien ook anders kan.

Democratisch onderwijs heeft zich al bewezen

De eerste democratische school werd in 1862 in Rusland gesticht door een prins, Leo Tolstoj. Door het bestuderen van de bijbel, en door te praten met allerlei geleerde mensen was hij op het idee gekomen dat vrijheid misschien wel beter is voor mensen dan dwang. Zijn school werd echter al snel gesloten door de geheime politie van de Tsaar, die zulke ideeën heel gevaarlijk vond omdat iedereen hem moest gehoorzamen – vrije mensen kon hij niet gebruiken.

Aan het begin van de 20ste eeuw ontstonden er opeens heel veel democratische scholen, in allerlei vormen en soorten. Sommige van deze scholen bestaan nog steeds. De bekendste democratische school is Summerhill. Volgend jaar viert deze school zijn 90ste verjaardag.

Je kunt dus moeilijk zeggen dat  democratisch onderwijs een raar of gevaarlijk experiment is. Na honderd jaar ervaring weten we dat kinderen van deze scholen niet vaker ongelukkig of werkeloos zijn dan andere kinderen. In tegendeel: ze groeien meestal op tot hele zelfstandige en gelukkige mensen. Sommige worden dokters of piloten, anderen worden rocksterren en schrijvers en weer anderen worden huisvaders of timmervrouwen. Maar bijna allemaal zijn ze blij dat ze op een democratische school hebben gezeten. Niet omdat het alleen maar leuk en lollig is -het tegendeel is waar- maar omdat ze geleerd hebben in zichzelf te vertrouwen en samen te werken met andere mensen.

Democratisch onderwijs is hét onderwijs van de 21ste eeuw

Scholen zoals we ze nu kennen  zijn ontstaan in de tijd van de industriële revolutie : het was belangrijk om mensen basiskennis bij te brengen en ze te laten wennen aan de regelmaat van het werk in de fabriek. Vroeger gingen de ontwikkelingen veel langzamer, en vaak bleven mensen hun leven lang bij dezelfde baas. Tegenwoordig gaat de technische ontwikkeling zo ontzettend snel dat eigenlijk niemand meer weet wat mensen over 20 jaar moeten kunnen.  Dat maakt het voor scholen en leraren heel moeilijk om te weten wat ze kinderen moeten leren. Aan mensen die allemaal hetzelfde weten en kunnen hebben we niets meer, daarvoor zijn er nu computers en robots. Om kinderen voor te bereiden op de toekomst is het nodig om ze zelf hun eigen leerweg te laten kiezen en hun passies te laten volgen.

Iedereen weet hoe fijn het is om naar buiten te kunnen als het lekker weer is, in plaats van opgesloten te zijn in een muf klaslokaal. Uit tal van onderzoeken, maar ook uit gesprekken met kinderen zelf, blijkt dat ze het fijn vinden om een flinke wilde tuin te hebben. Waar ze kunnen graven, rennen, verstoppen en boomhutten bouwen. Een tuin die de fantasie prikkelt en waar je kunt bijkomen van de drukte. Ook blijkt dat veel kinderen met ADHD er vaak veel rustiger worden. Bij een ideale school hoort dus ook veel natuur: zand, velden, bossen, water en dieren om naar te kijken en voor te zorgen. En natuurlijk een hele grote trampoline!

De ideale school valt als volgt samen te vatten:

Een krachtige sociale leeromgeving: leren in vrijheid, gemengde leeftijden, samen beslissen, gelijkwaardigheid

Een krachtige technologische leeromgeving:  voorbereid zijn op morgen, up-to-date hulpmiddelen en goede gereedschappen

Een krachtige natuurlijke omgeving: rijk afwisselend speelterrein, mogelijkheid tot excursies naar bos/water, dieren

Zo’n soort school zouden we graag oprichten. Jij ook?

Graag zouden we kennismaken met mensen (Ouders, kinderen, opa’s en oma’s, leraren) die geïnteresseerd zijn in een democratische school in de Regio Nijmegen.

Reageren kan in de comments hieronder of via het  contact formulier

Voor meer informatie over de onderwijsvisie klik hier